Vaders, zonen, gevoelens, boosheid en veiligheid. 

Over vaders, zonen, gevoelens, boosheid en veiligheid. 

Zo’n 28 jaar geleden schreef Robert Bly zijn ‘standaardwerk’ over man-zijn. Hij fileerde hiervoor het sprookje van IJzeren Hans, ook wel De Wildeman, van de gebroeders Grimm. Het legde vele lagen van metaforische inzichten bloot over jongen zijn, man worden, man zijn en mens zijn. Het boek geeft mij blijvend inzichten en telkens lees ik weer een nieuwe waardevolle laag.

Er is een stuk wat ik afgelopen weekend las, dat mij raakte en ik graag met jullie deel. Het gaat over gevoelsloosheid als man. Wat mij vooral raakte is het onderscheid dat wij als vaders kunnen maken ten aanzien van het gevoel van veiligheid en er-kunnen-zijn van onze zoon(s). Bly schrijft er in het hoofdstuk een persoonlijk verhaaltje bij, wat ik als foto (NL en ENG) hieronder heb toegevoegd. Ik citeer hier het Engelse boek omdat ik dat rijker vind dan de Nederlandse vertaling:

“When I was two or three years old, I went to my father and asked him for protection. But he was an intense man, and being with him felt more dangerous than being out on the street. I then went to my mother, and asked her for protection. At the instant she said yes, I went numb from my neck to my lower body.”

In het boek gaat hij verder in over zijn beleving rondom en analyse van dit verhaaltje en dat is zeer waardevol om te lezen. Wat mij er in raakte is de noodzaak van het gevoelsmatig aanwezig zijn als vader. Veelal hebben mannen maatschappelijk, cultureel en genetisch aangeleerd dat ‘voelen’ iets vrouwelijk is en ‘doen’ iets mannelijks. Dit creëert een gemis in ons als man om ons helemaal mens te kunnen voelen en aanwezig te kunnen zijn. We leven maar half. De (persoonlijke en collectieve) pijn die dit veroorzaakt vindt vaak een uitweg in hard werken, wilskrachtigheid, beredeneren, hardheid en/of afwezigheid. En zonder dat we het in de gaten hebben geven we dit weer door aan onze zonen. 

Wanneer we geraakt zijn door iets ontstaat er, bij gebrek aan contact met onze gevoelens, een verwarring in ons. Dit geeft gevoelens als onzekerheid, frustratie of verdriet die veelal een uiting vinden in boosheid. En als op die momenten onze zoon direct of indirect via emotioneel of ‘lastig’ gedrag om veiligheid (in de zin van helemaal gezien en geaccepteerd worden) vraagt worden we scherp of hard. Eigenlijk vraagt hij ons om zacht en mededogend te zijn, mogelijk in eerste plaats naar onszelf, maar ook om hem te kunnen ontvangen. Hem de ruimte en zekerheid te geven om helemaal aanwezig te kunnen zijn met gevoelens van verdriet, ongemak, verwarring, boosheid… Je zoon wil voelen dat hij mens kan zijn met alles wat er in zijn hart en lijf gebeurt. Hij wilt voelen en weten dat dit er in alle veiligheid en geborgenheid kan zijn zodat hij dat er geen beperkingen zijn in zijn bestaan. Hij wilt ervaren ‘heel’ te kunnen zijn. 

Dit zijn tedere en essentiële momenten. Voor je zoon(s) maar ook voor ons als vader. Door ontvankelijk te zijn - zacht, open en oordeel-loos - beschermen we niet alleen zijn innerlijke weten heel en welkom te zijn, maar herstellen we ook dat van onszelf. 

Het is een kwetsbaar en wederkerig moment waarin we beiden kunnen groeien. De keuze voor liefde voor ons mens-zijn, kan de pijn van generaties oplossen en het verschil maken tussen een schuw en gevoelloos of een veilig en rijk leven.

Dit betekent niet dat we in ieder moment perfect moeten zijn. Dit kan ook niet, aangezien we vaak  namelijk nog de lagen van persoonlijke en generationele conditionering en pijnen in ons meedragen. Deze zijn niet te beredeneren, kunnen alleen gevoeld worden en de perfectie komt vaak juist voort uit onze eigen overleving en gevoelloosheid. Onszelf deze druk opleggen zou dus alleen de pijn bevestigen en verstevigen. 

Dus als we uit de bocht vliegen en niet reageren zoals we zouden willen, dan helpt alleen mildheid naar onszelf. We mogen de schuldgevoelens erover gebruiken om onze wens en intentie deze pijn te helen te bekrachtigen en vanuit zachtheid naar hem en onszelf ‘sorry’ te kunnen zeggen. ‘Het spijt me. Ik had dit anders willen doen, ik hoor en zie je graag met alles wat er in je is. Voel je je geschrokken?’.

Zo draagt zachtheid bij aan veiligheid en bestaansrecht. Voor ons en onze zonen. Dit is niet soft. Het is soms hard werken om van onszelf te houden, open te zijn en onze pijn te omarmen zodat deze in de diepe liefde waar we allemaal uit bestaan kan transformeren in kracht, eigenheid en vreugde. 

~ Robert

IMG_6332.jpg
IMG_6333.jpg
IMG_6334.jpg
IMG_6335.jpg
Jouw mening of vragen? Laat je reactie achter. Je krijgt altijd antwoord.